Akraba Evliliği Nedir? Sakıncaları Nelerdir?

Akraba Evliliği Nedir?

Akraba Evliliği Nedir? Sakıncaları Nelerdir?Aynı soydan gelen kişilerin yaptığı evliliğe “akraba evliliği” denir. Akrabalık anne ya da baba soyundan gelebilir. Bunların her ikisi de aynı derecede önem taşır. Akraba evliliği, genetik hastalıkların toplumda görülme sıklığını etkileyen önemli faktörlerden birisidir. Bilindiği gibi genler anne – babadan çocuklara belirli özelliklerin geçmesini sağlayan kalıtım birimleridir. İnsanlar birçok kalıtsal hastalığın genini taşıyabilirler. Çekinik olarak sınıflandırılan kalıtsal hastalıklarda heterozigotlar (Aa) normal fenotiptedir. Bu tip kalıtsal hastalıklar, ebeveynlerin her birinden bir çekinik alel alan homozigot bireylerde (aa) ortaya çıkar. Heterozigot bireyler normal olmalarına karşın, çocuklarına hastalığa yol açan çekinik aleli verebileceklerinden dolayı bu hastalık için taşıyıcıdırlar. İki taşıyıcı arasındaki bir eşleşmede, doğacak her çocuğun iki çekinik aleli alma olasılığı 1/4 olur. Bu durumu çekinik bir genin etkisiyle ortaya çıkan ve melanin pigmenti üretilemediği için deri, kıl gibi vücut kısımlarının beyaz bir renk almasına yol açan “albinizm” hastalığı üzerinde gösterelim.

Akraba Evliliği Nedir? Sakıncaları Nelerdir?
Yukarıda da görüldüğü gibi iki taşıyıcı bireyin eşleşmesinden doğacak çocukların 1/4’ü AA, 2/4’ü Aa (taşıyıcı) olmak üzere normal fenotipte olma olasılığı 3/4; albino olma olasılığı ise 1/4’tür.

Akraba Evliliği Nedir? Sakıncaları Nelerdir?

Kalıtsal hastalığa yol açan çekinik alel toplumda nadir olarak yer alıyorsa, aynı zararlı aleli bulunduran (taşıyıcı) iki bireyin karşılaşıp evlenme olasılığı çok düşüktür. Ancak akraba olan kişilerin aynı çekinik alelleri taşıma olasılıkları daha fazla olduğu için, çekinik özellik bakımından homozigot olan çocukların doğma olasılığı büyük ölçüde artar.
Akraba evliliklerinin doğum öncesi kayıplara ve doğum sonrası bazı özürlere neden olduğu anlaşıldıktan sonra birçok toplumda yakın akraba evliliklerinin önüne geçen kanunlar ya da gelenekler geliştirilmiştir. Akraba evliliklerinde göz, kulak, şeker hastalıkları; albinizm, orak hücre hastalığı, kistik fibrozis, fenilketonüri, kan hastalıkları, zeka geriliği, bedensel bir engel gibi hastalıklar ortaya çıkabilir. Bu yüzden akraba evliliği yapmayı planlayan çiftlerin evlenmeden önce mutlaka genetik danışmanlık almaları gerekmektedir.

Genetik danışmanlık, kalıtsal bir hastalığı olan veya hastalık genini taşıma riski bulunan kişilere, yapılması gerekli işlemler hakkında bilgi verilmesini kapsar.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir