Aşık Çelebi Kimdir?

Âşık Çelebi (1572)

16. yüzyılın en önemli edebiyat tarihçisi, ilim ve kültür dünyamızın nadide şahsiyetlerindendir. 1519 yılında Prizren’de doğmuş olup asıl adı Pir Mehmed’dir. Babası Seyyid Ali, annesi dönemin ünlü bilginlerinden Müeyyezâde’nin kızıdır. İyi bir aile ortamında, ilme ve özellikle edebiyata düşkün olarak yetişen Âşık Çelebi, bir tahsilinden sonra İstanbul’a gelmiş ve burada başta Şeyhülislam Ebussuud olmak üzere pek çok ünlü alimin derslerine katılmıştır. Bir yandan medrese tahsili görmekte, bir yandan da dönemin meşhur şairleri ile yakın dostluklar kurmaktadır.

Medrese tahsilinden sonra bir süre Bursa’da mahkeme katipliği yapar ve daha sonra Silivri, Priştine, Serfice gibi şehirlerde kadılık vazifesi görür. Sultan II. Selim’e sunduğu bir şiiri çok beğenilerek Üsküp kadılığına tayin edilir ve vefat ettiği 1572 yılına kadar bu vazifede kalır. Türbesi Üsküp’tedir.

Aşık Çelebi bir ilim adamı olarak Arapça ve Farsça’dan çeşitli eserler tercüme etmiş ve kendisi de bazı ilmi eserler kaleme almışsa da daha çok “Melâirü’ş-Şuarâ” isimli tezkeresiyle ün kazanmıştır. 14 ila 16. yüzyılda yaşamış dört yüzden fazla şairin biyografisini içeren bu kıymetli eser hem kendi döneminde, hem de daha sonraki asırlarda severek okunmuş, bir çok kez istinsah edilmiştir. Edebiyat tarihimizin en önemli kaynakları arasında sayılan bu eserde Aşık Çelebi, kendisinden önce yaşamış şairler yanında daha çok kendi döneminde yaşamış olan ve çoğunu yakından tanıdığı şairleri, eserlerinden örnekler vererek, genişçe tanıtmıştır. Kitap Anadolu Türkçesi ile yazılmiş olup, bazı nüshaları ünlü nakkaşların minyatürleriyle de süslenmiştir.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir