Astronot kıyafetinin özelliklerini biliyor muydunuz?

Astronot kıyafetinin özelliklerini biliyor musunuz?

Astronotlara bir yandan teknik görevlerini tamamlayacak esnekliği sağlamak, bir yandan da aşırı sıcağa, soğuğa ve basınca dayanmak kolay iş değil. Uzay kıyafetlerinde gördüğümüz özellikler akıllara durgunluk veriyor…

Astronot kıyafetinin özelliklerini biliyor muydunuz?

Dünyanın hava durumu değişken olsa da, sınırları belli. Üşürsek giyiniriz, kuru kalmak için su geçirmez kıyafetler giyer serinlemek istediğimizde üstümüzdekileri çıkarırız. Hava koşullarının hepsi önceden tahmin edilebilir sınırlar içindedir. Yüzümüz ve ellerimiz genelde açıktadır, bu sayede çevremizi saran dünyayla kolayca etkileşime geçebiliriz.

Oysa yüzlerce kilometre yukarıda yaşam hiç de bu kadar basit değil. Atmosfer yok denecek kadar ince, “soğuk” dediğiniz ise dayanılmayacak kadar soğuk. Soluyacak hava olmadığından astronotlar kendi oksijen kaynaklarını taşımak ve hava geçirmez kasklar takmak zorunda. Uzay boşluğu ses dalgalarını taşıyamadığından konuşmanın tek yolu elektronik bağlantı. Astronotları sırf hayatta tutmak bile yeterince zor değilmiş gibi, uzay kıyafeti onların uzay yürüyüşüne çıkmalarına, uzay istasyonlarını ve yörüngedeki diğer teknoloji ürünlerini onarmalarına izin verecek özgürlüğü sağlamalı.

Astronot kıyafetinin özelliklerini biliyor muydunuz?

NASA’nın Apollo görevinde kullanılan türden ilk uzay kıyafetleri metalik gümüş rengi basınç kıyafetleriydi. Yüksek irtifa pilotlarının giydiği türden bu tek parça kostümler her astronot için özel olarak dikiliyordu. NASA’nın Uzay Mekiği çağına girmesiyle birlikte uzay kıyafetleri değiştirilebilir parçalardan yapılmaya başladı. Farklı standart boyutlarda üretilen parçalar sayesinde, uzay yolculuğunun önündeki yeni engelleri aşmak için daha rahat kıyafetler üretilebiliyordu.
Astronotlara uygun boyutta kol, gövde, miğfer ve eldiven gibi kıyafet parçaları veriliyor, bunlar bir araya getirilerek tam bir uzay elbisesi oluşturuluyor.

Astronot kıyafetinin özelliklerini biliyor muydunuz?
Astronot kıyafetinin özelliklerini biliyor muydunuz?

Görevin her aşamasında giysilere özen gösterilse de, özellikle uzay yürüyüşleri sırasında beklentiler dorukta oluyor.
Yörüngedeki bir aracın ya da istasyonun dışındayken araç dışı mobilite birimlerinin sekiz saate kadar karşılaması gerekiyor. Yumuşak ve sert bileşenlerden oluşan 13 katman vücudu kuşatıyor. Buna bir iç soğutucu kıyafet, basınç elbisesi ve vücudu uzayda uçan çöplere karşı koruyan bir dış yalıtım kıyafeti dâhil. Buna rağmen hepsinin ağırlığı 5 milimetrenin altında. Dünya üzerinde tamı tamına 127 kg gelen 12 milyon dolarlık bu kıyafetin ağırlığını, mikro yerçekimi ortamında çalıştıkları için astronotlar hissetmiyor.

Bununla birlikte modüler uzay kıyafetlerinin en büyük sorunu, ta en başından beri esneklik olagelmiştir. Basınç, oksijen ve ısı düzeylerini ayarlayabilen kapalı sistemler olan EMU’lar (araç dışı mobilite birimi) minyatür birer uzay gemisini andırıyor.

Hantal eklemleri ve metal donanımları, astronotların hem esnekliğine hem çevikliğine darbe vuruyor. Hava dolu, içi boş bir kıyafetle eğilip bükülmek balonlara şekil vermeye benziyor ve inanılmaz yorucudur.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir