Gece Korkularının Nedenleri

Masum, korunan, büyük çoğunlukla düşüncelerinden çok içgüdüleri ve refleksleri doğrultusunda hareket eden bebek ‘bilmediğim şey beni incitemez’in klasik örneğidir. Ama ikinci sene içinde bazı gelişimsel değişiklikler bunun tümünü değiştirir.

Biraz bilgi. Akıllı olmak dünyayı daha tehlikeli bir yer gibi gösterebilir. Çocuk yüzlerce yeni düşüncenin, düzinelerce yeni kavramın, dağ kadar yeni bilginin ve tüm bunları sayısız korkutucu senaryoda birleştirebilecek daha olgun bir düşünce sürecinin sahibidir.

Çok az deneyim. Mantıklıyı mantıksızdan ayırma deneyimini kazanmadan sebep-sonuç kavramını anlamayı başarmış olan çocuk, şimdi yetişkinlere saçma gelen olası yan  etkileri uzun uzun düşünebilir. Eğer elektrikli süpürge toz ve kirleri emiyorsa beni de içine emebilir mi? Eğer komşunun köpeği babamın bacağını ısırdıysa, bütün köpekler ısırır mı? Eğer banyo küvetindeki su süzgeçten borulara akıyorsa, benim gibi küçük birini de çekmesi mümkün değil mi?

Boyut farklılıkları kavramı. Çocuklar etrafındakilere kıyasla ne kadar küçük olduklarını fark ederler. Sokakta sizin iki, üç katı büyüklüğünüzdeki insanların ortasında yürüdüğünüzü hayal edin, bu şekilde boyut farkının neden korku yarattığı hakkında bir fikre sahip olabilirsiniz.

Hayal gücünün gelişmesi. Oyun sırasında çocuğu giyinme  köşesinden derin denizlere, ya da blokların arasından bir ortaçağ kalesine götüren bir araç gibi hayal gücü, sınırsız eğlence kaynağı olabilir; ama bir çocuğu sıcacık yatak odasından bir canavarın inine ya da bir cadının kalesine götürdüğü zaman hayal gücü sınırsız korku kaynağı da olabilir. Hayal gücü geliştikçe, korkular da büyüyor.

Hafızanın genişlemesi. Bebekler genellikle ürkütücü ya da üzücü bir deneyimi çabuk unuturlar. Ama yürümeye başlamış çocuklar, bu tip olayları filler gibi uzun süre hafızalarda tutabilirler. Bir kedi tarafından tırmalanmak, salıncakta fazla yükseğe uçmak, merdivenlerden aşağı düşmek, kedilerden, salıncak ya da merdivenlerden kalıcı korku duymalarını tetikleyebilir. Masal olayları bile  korkuları başlatabilir: uyuyan güzelin eline batan iğne, kırmızı başlıklı kızın kurt tarafından yutulan anneannesi gibi.

Hareketliliğin artması. Hareket edebilen bir çocuk kucakta duran bir bebekten daha fazla korkutucu durumla karşılaşmaya mahkumdur; gezinen bir köpek, asılı duran bir örümcek, çalışan çim biçici bir makine gibi.

Bencillik. Çocuklar son derece benmerkezcidir, bütün oyuncaklar onlara aittir, bütün dikkat onlar üzerinde yoğunlaşmalıdır, tüm deneyimler onların başına gelmelidir. Eğer kitaptaki küçük çocuk bir dev tarafından kovalanabiliyorsa, onlar da kovslanabilir. Eğer televizyondaki küçük kız bir arı tarafından sokulmuşsa onlar da sokulabilir. Eğer kardeşleri çok hastalanmışsa onlar da hastalanabilir.

Telkin edebilme. Diğerlerinin duyguları sıklıkla çocuklara bulaşır; eğer bir oyun arkadaşı ya da kardeşi yürüyen merdivenlerden ya da canavarlardan korktuğunu gösteriyorsa, onlar da korkar. Eğer ebeveynleri endişeli ise çocuk da kendini güvende hissetmeyebilir.

Daha büyük çocuklar korktukları zaman kalplerinin daha kuvvetli attığını ya da nefes almalarının biraz daha güçleştiğini fark edebilirler. Çocuğunuza bu belirtilerin normal olduğunu,  vücudumuzun korkuya karşı bir tepkisi olduğunu açıklayın. Ve güzel bir şey düşünerek aldığınız birkaç derin nefesin (sevdiğiniz bir şarkı gibi), ya da annenin ve babanın kucağına çıkıp sarılmanın yardımcı olabileceğini gösterin.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir