Hasan Maruf Efendi Kimdir

Hasan Maruf Efendi Kimdir?

Hasan Maruf Efendi, Kudüs/Gazze’nin Nezle köyünde 1876 (h. 1292) yılında dünyaya gelmiştir. Babası ulema ve meşâyihten “Benî Maruf ” kabilesine mensup Şeyh Mehmed Hüseynî Efendi olup “marufîzâde” diye tanınırdı. Hanefi mezhebine mensup olup Nezle karyesi müderrislerindendi. Hasan Efendi, uzun boylu, ela gözlü, buğday tenli bir âlimdi.

Tahsil Hayatı
Hasan Maruf Efendi’nin ilk hocası, Nezle karyesi müderrisi olan babası Şeyh Mehmed Maruf Efendi’dir. Babasının yanında başladığı ilim tahsiline Gazze’deki Cami-i Kebir müderrislerinin ders halkalarında devam etmiştir. Daha sonra İstanbul’a gelerek Bâyezid Camii şerifi dersiamı Hâdımlı Seyyid Hasan Sabri Efendi’nin derslerine iştirak etmiş ve bu âlimden iyi bir eğitim almıştır. Türkçe ve Arapça öğrenmiş ve bu dillerde yazıp konuşacak seviyede tam bir vukûfiyet sağlamıştır.
Hasan Maruf Efendi, 17 Ağustos 1904 tarihinde Birinci Ordu-yı humâyûn Müftüsü Ankaralı Hafız Mehmed Efendi’den Buhari-i Şerif, 26 Ağustos 1907 tarihinde ise Humus camii müderrisi ve hatibi Mehmed Cemaleddin Efendi’den hadis-i müselsel ve hadis-i musafaha icazetnâmesi almıştır. 1897 yılında Arapça öğrendiği hocası, Basra Reisü’l-müderrisini Zâhidîzâde Abdullah Zühdü Efendi ile yolları İstanbul’da kesişen Hasan Maruf Efendi, bu kez ondan kelam, mantık ve belagat ilmini tederrüs etmiş, iki senelik tahsilden sonra 14 Ağustos 1909 tarihinde bu hoca efendiden de icâzet almıştır.

Hasan Maruf Efendi Kimdir? Hayatı

Hasan Maruf Efendi, Dârulfünûn Ulûm-ı Âliyye-i Diniye şubesinde dinî ilimleri tahsil etmiş ve üstün başarı ile geçen öğrencilik hayatının ardından 28 Ağustos 1908 tarihinde mezuniyet ruûsu almaya hak kazanmıştır.
Hac dönüşü İstanbul’a gelen ve bir süre İstanbul’da müderrislik yapan Bağdat İmam-ı Azam medresesi müderrisi Mehmed Said bin Abdülkadir en-Nakşîbendî el-Bağdadî Efendi’den Buhâri-i Şerif, Şifâ-i Şerif ve Kâdı-i Beyzâvî’yi tederrüs etmiş ve 1910 yılında bu âlimden de icazetname almaya muvaffak olmuştur.
Hasan Maruf Efendi, 2 Ağustos 1909 tarihinde Nakşî Halidî Şeyhi Mehmed Cemaleddin bin Mehmed Rıza el-Cemâli el-Humusî Efendi tarafından babasının da müntesibi bulunduğu Tarikat-ı aliyye-i Nakşibendiyye-i Hâlidiyye halifeliğine seçilmiştir.

Öğretim Hayatı ve Hizmetleri

Hasan Maruf Efendi, ruûs imtihanını başarıyla geçerek dersiâmlar arasına katılmış, kendisine ilk olarak 14 Şubat 1911 tarihinde Müstehikkin-i İlmiye tertibinden 100 kuruş maaş tahsis edilmiş, 14 Temmuz 1915’te 50 kuruş ve 1 Ekim 1917’de 100 kuruş zam yapılarak maaşı 250 kuruşa çıkmıştır. Evkaf-ı Hümâyûn Nezareti Müessesât-ı İlmiye İdaresi’nin 30 Kasım 1914 tarihli tezkiresiyle Medresetü’l-Vaizin üçüncü ve dördüncü sınıf hitabe ve mevize muallimliğine vekâleten tayin edilmiştir.
Hasan Harun Efendi, Medresetü’l-Vâizindeki iki yıllık görev süresini güzel bir şekilde îfa ettikten sonra kendisine hüsn-i hâl mazbatası verilmiştir. 28 Ekim 1916 tarihinde buradaki görevinden ayrılarak 480 kuruş maaş tahsisi ile Daru’l-hilâfeti’l-aliyye Medresesi Üsküdar İhzâri kısmı Arapça öğretmenliğine tayin edilmiştir. Bir ay bu görevi ifa ettikten sonra 28 Kasım 1916 tarihinde Fethiye medresesi şubesinin nahiv müderrisliğine tayin edilmiş ve her iki bölümdeki dersleri devam etmiştir. 1 Ağustos 1918 tarihinde 750 kuruş maaşla Medreseler Müfettiş Muavinliğine tayin edilmiştir.

Hasan Maruf Efendi, 27 Ocak 1919 kamu hizmetindeki üstün gayret ve başarısından dolayı kendisine devlet tarafından Gümüş liyakat madalyası verilmiştir. Hasan Maruf Efendi memuriyet hayatı esnasında bilgi birikimini yeni nesillere aktarmayı da ihmal etmemiştir. Medresetü’l-Vâizin hitabe ve mevize muallimliği vekâletinde bulunduğu esnada Usul-i Hitabet hakkında Arapça bir eser yazmıştır. Bu eserini Medresetü’l-Vaizin matbaasında litografya ile tab’ ettirmiş ve öğrencilerin istifadesine sunmuştur. Hasan Maruf Efendi’nin, hutbenin ne zaman, nasıl ve ne şekilde okunması gerektiğini anlatan, ilim aşkının her sevgiden üstün olduğundan bahseden ve toplam beş hutbeden oluşan risale tarzındaki bu kitabı, Meşihat Arşivi’ndeki tercüme-i hâl dosyasında bulunmaktadır.

Hasan Maruf Efendi Kimdir?Hasan Maruf Efendi’nin biyografisini konu edinen makalenin hazırlanmasında bizzat Hasan Maruf Efendi’nin şeyhülislamlığa sunduğu tercüme-i hâl dosyasından istifade edilmiştir/ İstanbul Müftülüğü

Yazar: Esra YILDIZ
Din ve Hayat Dergisi

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir