Kahverengi Cüce Nedir?

Başarısız yıldızlar olarak da adlandırılan kahverengi cüce, kütlesi Jüpiter’inkinin 13 ila 75-80 katı olan gök cisimleridir. Her ne kadar kahverengi olarak anılsalar da, çeşitli renklere sahiptirler. Bazı kahverengi cüceler mor bazılarıysa turuncu/kırmızı renklidir.

Kahverengi cüceler, kütleleri yeteri kadar büyük olmadığı için hidrojen-1 füzyonunu (küçük atom çekirdeklerinin birleşerek daha büyük atom çekirdeklerine dönüştüğü tepkimeleri) gerçekleştiremez ve gerçek bir yıldıza dönüşemezler. Ancak kütlesi Jüpiter’inkinin 13 katından büyük olan kahverengi cüceler döteryum (çekirdeğinde bir nötron olan hidrojen atomu) füzyonunu, kütlesi Jüpiter’inkinin 65 katından büyük olan kahverengi cücelerse lityum füzyonunu gerçekleştirebilir ve bu bakımdan gezegenlerden ayrılırlar.

Bilinen kahverengi cüceler arasında Dünya’ya en yakın olanları yaklaşık 6,5 ışık yılı (ışığın 6,5 yılda katettiği mesafe) uzaklıktadır. Luhman 16 olarak adlandırılan bir ikili sistemin üyesi olan bu kahverengi cüceler, 2013’te keşfedilmişti. Bazı kahverengi cücelerin etrafında dönen gezegenler olduğu biliniyor.

Kahverengi Cüce Nedir

Kahverengi cücelerin özellikleri

Kütlesi: Kabul edilen teorilere göre hidrojen yanmasını başlatabilecek kritik kütle 0.084M{\odot}. Yani bir kahverengi cücenin kütlesi bundan daha büyük olmamalıdır. En alt sınırın belirlenmesi güçse de kahverengi cücelerin genelde 10-84 Jüpiter kütlesi (M_J) arasında bir kütleye sahip oldukları belirtiliyor.

Güneş Kütlesi: M{\odot}=2x1030kg=1000M_J
Jüpiter Kütlesi: M_J=2x1027kg=0.001M{\odot}

Merkezi Isısı: Merkezdeki sıcaklığın, nükleer tepkimeleri başlatmaya yeten 3 milyon derecenin altında olması gerekiyor. Bu değer kütleye bağlı; daha küçük kütlelere ilişkin sıcaklıklarda daha düşük.
Yüzey Sıcaklığı: Bir kahverengi cücenin en dış katmanına ait sıcaklığın 1000K civarında olması beklense de, bu sıcaklık yaşa da bağlı. Kahverengi cüce, yaşlandıkça soğuyor. Yaşamının başlangıcında nükleer füzyon oluşabilse de bu pek uzun sürmüyor.

Işınım Gücü: Kahverengi cüceler, yüzey sıcaklıklarının düşüklüğüne bağlı olarak, pek parlak değiller. En sönük yıldızlar için ışınım gücü 10-4L{\odot}; fakat genç bir kahverengi cüce soğumadan önce daha büyük bir ışınım gücüne sahip olabilmektedir. Evrimlerinin sonraki aşamalarında ise ışınım güçleri 10-5L{\odot} civarında olmaktadır.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir