Kayık Nedir? Eski Kayıklar Hakkında Bilgi

Kayık Nedir? Eski Kayıklar Hakkında BilgiKayık Nedir? Eski Kayıklar Hakkında Bilgi

İstanbul denizin içinde yaşayan bir kent; kayıklar ise bu kentte bir döneme damgasını vurmuş en popüler deniz taşıma araçları…Kayıklar söz konusu dönemin günlük hayatında vazgeçilmez bir yere sahip olmakla kalmaz, bilinen en keyili zamanların mimarı olurlar. İstanbul’da deniz yaşamın önemli bir parçası olduğu sürece, kayıklar da o yaşamın ayrılmaz bir parçası olmaya devam ederler. Zira şehir iki yakayı birleştiren yegane bir özelliğe sahiptir. Kayıklar çeşitli ihtiyaç ve zevklere hitap etmek üzere Boğaz sularında çalışırlar.

Kayık Nedir? Eski Kayıklar Hakkında Bilgi

Herkesin binebildiği, bir yerden bir yere varmak için kullanılan kayıklar, kayıkçılık sektörünün can damarını oluşturur. 19.yüzyılın ortalarında Boğaziçi sularında vapurlar işlemeye başlayıncaya kadar da kayıklar şehrin taşıma araçları olarak kalacaklardır.
Kayık Nedir? Eski Kayıklar Hakkında BilgiKıyıda kurulmuş bir şehrin avantajı olarak düzenli olarak yolcu ve yük taşır, bir tarifeye göre ücret alırlar. Kayıkçıların ise bağlı oldukları loncalar tarafından belirlenen bir kıyafetleri vardır. Pazar Kayıkları adı verilen, bir nevi dönemin toplu taşıma araçları 50 kişilik yolcu kapasitesine sahiptir. Günümüzün yakın iskeleler arasında sefer yapan dolmuş motorları gibi… Adının bu olmasının nedeni, yolcuların sepet, küfe, sandık, küp gibi eşyalarını da taşımaları olur. Kürek çekilerek yol alan kayıklar, Rumeli yakasında Sarıyer, Büyükdere, Yeniköy, Emirgan, Rumelihisarı, Arnavutköy ; Anadolu yakasında Beykoz, Kanlıca, Anadoluhisarı, Kandilli semtlerine seferler yaparlar. Kayıklar, buharlı gemilerin 19.yüzyılın ortalarında sefere başlamalarıyla, 20.yüzyılın başlarında şehrin günlük hayatından çekilirler.

Denizlerin Sultanı Kayıklar

Padişah ve saltanat erkanına ait kayıklar ise bir başka grubu oluşturur. Daha büyük, daha geniş ve daha gösterişli olan bu kayıkların kürek sayıları da çoktur. Her an seyir halinde olmayan Saltanat Kayıkları denize açılacakları zaman ve karşılandıkları yerlerde top atılır. Saltanat Kayıkları ise II.Abdülhamit dönemine kadar ihtişamlarını korur, ancak padişah deniz gezilerinden tedirgin olduğu için kayıkhanelerde çürüyerek şehrin hayatından çekileceklerdir.
Varlıklı ailelerin kayıkları olan Piyade Kayıklar, çok süslü değil, ancak çok hızlı deniz taşıtlarıdır. Piyade Kayıkları olanlar genellikle dönemin yalı sahipleridir ve birden çok kayık sahibidirler. Kullanılmadıklarında kayıkhanelere çekilen bu kayıkların düzenli bakımı yapılır.

Kayık Nedir? Eski Kayıklar Hakkında BilgiDönemin en meşhur eğlencesi olan Boğaziçi gezintilerine gelince… Kadınların ayrı, erkeklerin ayrı kayıklarda çıktıkları akşam gezintileri, Beşiktaş ve Üsküdar’dan sonra başlayıp Rumeli kıyısında Kalender ve Anadolu kıyısında Paşabahçe’ye kadar devam eder. Bu kayık gezilerine mahsus yerler olur, örneğin içine girilmeden Kalender’e kadar gidilir, karşı sahile dönülerek Körfez’e varılır, dereye girilir, birkaç kez gidip dönüldükten sonra gezinti Göksu Kasrı önünde sonar erer.

Kayık Nedir? Eski Kayıklar Hakkında Bilgi
Kayık Nedir? Eski Kayıklar Hakkında Bilgi

En kalenderleri ise balıkçı kayıklarıdır. Geniş gövdeli, dalgalarla başa çıkabilmeleri için yüksek burunlu, bordalarında süslemeler olan, ağ yüklenebilecek kadar geniş kayıklar… Balıkçıların Marmara ve Karadeniz açıklarında avlandıkları bu kayıklar modern teknoloji ile donatılmış sandallar gelince İstanbul’un birer rengi olmaktan vazgeçerler. Kumkapı, Yenikapı, Samatya, Florya, Caddebostan, Maltepe kıyılarında, sayıları eskisi kadar çok olmamakla birlikte, halen sandallar ile deniz gezintileri yapmak mümkün. Geçmişten kalan sadece birkaç kayık ise Deniz Müzesi’nde…

 

 

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir