Seydi Ali Reis Kimdir Kısaca

Seydi Ali Reis (1562)

Büyük bir Türk denizcisi olduğu kadar, coğrafya ve matematik sahasında kıymetli eserler yazmış olan bilginlerimizdendir. Aslen Sinop’lu bir denizci ailesinin çocuğu olarak 1498 yılında İstanbul’da doğmuştur. Babası tersane kethüdalarından Hüseyin Bey’dir. Kendisi de küçük yaşlardan itibaren denizciliğe merak salmış ve kadırga kaptanı olmuştur. Dönemin ünlü reislerinden Barbaros Hayreddin Paşa, Turgut Reis, Piri Reis gibi kaptanlarla birlikte çalışmış, özellikle Rodos Seferi sırasında ve Preveze Savaşında büyük yararlıklar göstermiştir.

Seydi Ali Reis, 1554 yılında Murat Reis’in azledilmesiyle boşalan Süveyş kaptanlığına getirilmiş ve Basra’daki Türk donanmasını Süveyş’e getirmekle görevlendirilmiştir. Bu zorlu vazife için Halep yoluyla Basra’ya ulaşmış, donanmayı derleyip toparlamışsa da Portekizli gemicilerin saldırısına uğramıştır. Yapılan savaşta bir miktar zayiat vermesine rağmen zafer kazanmış ve fakat çıkan fırtınalar sebebiyle Süveyş’e geçemeyip Hind sahillerine çıkmak zorunda kalmıştır. Buradan geri dönüşü imkansız gördüğünden elinde kalan gemileri satarak parasını İstanbul’a göndermiş, kendisi de üç yıl süren uzun ve maceralı bir kara yolculuğundan sonra payitahta ulaşmıştır. Padişahın o sıralarda Edirne’de bulunması sebebiyle buraya gelip sefer sırasında kaleme aldığı ünlü eseri “Miratü’l memâlik”i sunmuştur.

Seydi Ali Reis Türk amirallerinin en büyüklerinden biri olmakla beraber matematik ve astronomi sahasında da haklı bir üne kavuşmuştur. “Muhit” adını verdiği büyük eserinde yön bulma, zaman hesaplama, pusula kullanma, yıldızların doğuş ve batış bilgileri ve rüzgarların özellikleri hakkında kendi tespit ve müşahadelerine dayanan önemli bilgiler vermiştir. Katip Çelebi “Cihannüma” isimli kıymetli eserinde bu kitaptan bir çok alıntı yapmıştır.
Ali Kuşçu’nun kozmoğrafyaya dair Farsça bir kitabını da türkçe’ye çevirmiş olan seydi ali Reis’in  “Miratü’l- Memâlik” isimli eseri edebiyatımızda kaleme alınmış ilk gezi kitabı sayılmaktadır. Aynı zamanda bir Divan tertip ederek dönemin iyi şairlerinden biri olduğunu da ispat eden seydi ali reis 1562 yılında İstanbul’da vefat etmiştir.

Sultan II. Bayezid  dönemine ait gemi resimleri

seydi-ali-reis-gemi

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir