Taşköprülüzade Ahmed Efendi Hayatı

Taşköprülüzade (1561)

Osmanlı Türklerinin ilk bilim tarihçisi sayılan ve yazdığı eserlerle asırlar boyunca kendisinden söz ettiren büyük âlimlerdendir. Kanuni Sultan Süleyman döneminde yaşamış, uzun ve verimli bir ömür sürmüştür.

2 Aralık 1496 yılında Bursa’da doğan ve asıl adı Ahmed Üsameddin olan talep Taşköprülüzade, ilmiye sınıfına mensup bir ailenin çocuğudur. Ataları Moğol istilaları sebebiyle İran taraflarından gelip Kastamonu’nun Taşköprü Kkasabası’na yerleşmeleri sebebiyle Taşköprülüzade lakabıyla tanınmışlardır. İlk tahsilini müderris olan babası ve amcasından alan bilginimiz daha sonra İstanbul’a gelip medrese tahsilini tamamlayarak icazet almış, bir süre Dimetoka, Üsküp ve Edirne medreselerinde hocalık yaptıktan sonra 1545 yılında Bursa katılığına tayin edilmiştir. İlmi başarıları, üstün ahlak ve tevazusu sebebiyle 1551 yılında İstanbul kadılığına getirilen Taşköprülüzade, bir süre sonra gözlerindeki rahatsızlık sebebiyle emekliye ayrılıp evine çekilmiş ve birbirinden kıymetli eserlerini yazdırmaya başlamıştır.16 Nisan 1561 yılında vefat etmiş olan bilginimizin kabri İstanbul’da aşıkpaşa mahallesi’ndeki Seyyid Velayet Türbesi civarındadır.

Onu şöhrete kavuşturan 30’dan fazla eseri olmakla beraber bunlar içinde, bir çok ilim ve fen kollarını ve bu dallarda yazılmış eserleri konu edindiği “Miftahü’s-saade” isimli eseri ile Osmanlının kuruluşundan kendi zamanına kadar yaşamış olan 502 alimin biyografisini verdiği ve böylece Osmanlıların entelektüel hayatına ayna tuttuğu “Şakayıkı’n-Nu’maniyye” isimli eseri öne çıkmaktadır. Arapça olarak kaleme alınan eser, henüz Taşköprülüzâde’nin sağlığında türkçeye çevrilerek okunmuş ve hakkında bir çok zeyl yazılmıştır. Klasik bir Türkçe çevirisinde Nakkaş Ahmed isimli bir minyatür ustasının özgün minyatürleri de vardır.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir