Yunus Emre Kimdir? Hayatı ve Eserleri

Yunus Emre Kimdir? Hayatı ve Eserleri Nelerdir?

Yunus Emre (1240-1321) 

13-14. yy’larda yaşamıştır. Eskişehir’in Mihalıççık ilçesine bağlı Sarıköylü olduğu sanılmaktadır. Tapduk Emre’nin dergahında yetişmiş, Anadolu ve Azerbaycan’ı, Şam’ı dolaşmış, Mevlana’yla görüşmüş, şeyh olmuş bir mutasavvıf ozandır. Sadece halk değil divan şairlerini de derinden etkileyen ozan; Allah aşkını, birlik olmayı, hoşgörüyü ve sevgiyi temel aldığı şiirleriyle yüzyıllardır yaşamaktadır. İyi bir medrese eğitimi almasına rağmen şiirlerinde arı bir Türkçe kullanmıştır. Anadolu’da kargaşanın egemen olduğu bir dönemde biricik düşüncesini, sevgiyle birleşmeyi işlemesi, şiirinin toplumsal bir işlev yüklenmesi onu halkın dilini kullanmaya yöneltmiştir. Şiir dilini halkın kullandığı sözcükler, deyimler, kavramlarla zenginleştirmiştir. En karmaşık sorunları bile bu sade ama zengin Türkçeyle, son derece içten bir söyleyişle gayet anlaşılır işlemesi, onun yüzlerce yıldır yaşamasını sağlayan etkendir. Bir Divan’ı ve aruzla yazdığı Risaletü’n Nushiye adlı öğüt mesnevisi vardır.

Yunus Emre, tasavvuf şiirinin en önde gelen temsilcilerinden biridir. Hayatı hakkında fazla şey bilinmeyen Yunus Emre’nin, 13. yüzyılın ikinci çeyreği ile 14. yüzyılın ilk çeyreği araında yaşadığı varsayılıyor. Araştırmalara göre Sarıköy’ de yaşadığını, kimine göre Karamanlı olduğunu düşünülüyor. Hacı Bektaş Veli’nin bir eserine dayanarak da Sarıköy’de yaşadığı ihtimali daha güçlü görünmektedir. Ölümü 1320 olarak kabul edilen Yunus Emre’nin seksen iki yaşında öldüğü söylenir. Buna göre doğum tarihi de 1238 yılına denk gelmektedir. Yunus Emre’nin eserleri yaşamı hakkında bazı bilgiler içermektedir. Bütün bir Anadoluyu dolaştığı, Mevlana’yı gördüğü eserlerinde geçen cümlelerden anlaşılmaktadır.

Yunus Emre Kimdir? Hayatı ve Eserleri

Destansı hayatı

Yunus Emre’nin hayat hikayesi halk arasında söyle anlatılır: Yunus Emre küçüklüğünde okula gitmiş ancak alfabeyi bir türlü öğrenememiştir. Bunun üzerine okulu bırakarak köyünde çiftçilik yapmaya başlamış.. İlerleyen yıllarda öyde kıtlık olur. Yunus da kıtlıktan etkilenir. Kırşehir’e yakın Sulucakarahöyük’te Hacı Bektaş Veli nin olduğunu ve kapısına gelen ihtiyaç sahiplerini hiç eli boş göndermediğini duyar. Böylece Hacı Bektaş Veli’nin yanına gitmeye karar verir. Yolda giderken eli boş gitmemek için alıç toplar. Hacı Bektaş Veli’nin dergâhına varır. Hacı Bektaş Veli, Yunus’un samimi ve saygılı davranışlarından çok memnun kalır.

Yunus Emre Hacı Bektaş veli’nin de etkisiyleTaptuk Emre’yi bulmak için yola çıkar. Taptuk Emre’yi bulur ve onun dervişi olur ve dergâha odun taşımakla görevlendirilir. Kırk yıl odun taşıdığı dergâha bir tek eğri odun getirmez. Taptuk Emre kızını Yunus ile evlendirir ancak Yunus şeyhinin kızına kendisini layık görmediği için kıza dokunmaz Onun tek isteği erenler mertebesine ulaşmaktır. Yunus bir türlü erenler mertebesine ulaşamadığını düşünür ve, üzülür ardından Taptuk Emre’nin yanından ayrılır.

Taptuk Emre’den ayrı geçirdiği zaman içinde başından geçen bazı olaylar sonucunda Yunus istediği mertebeye ulaştığını anlar. Yeniden Taptuk Emre’nin yanına döner ama Taptuk Emre’ye mahcup olduğu için önce karısı ile görüşür. Şeyhinin kendini affetmesini ister.

Yunus Emre’nin Sanat Yaşamı

Yunus Emre Kimdir? Hayatı ve Eserleri
Yunus Emre Hayatı

Yunus Emre sanat yaşamında halka ve halkın dili ile hitap ediyor. Türkçe’yi çok güzel kullanır. Öz Türkçeyle eserler yazmıştır. Bu da Yunus’un yüzyıllardır okunup anlaşılmasında önemli bir rol oynar. Yunus’un şiirleri genelde tasavvuf ağırlıklıdır. Tasavvuf; ona göre ruhunu temiz tutmak, Allah sevgisini kalbinde yaşamaktır, Allah’ı öylesine gönülden sevmektir ki cennet için değil, onun sevgisine erişebilmek için çabalamak ömrü hayatını bu yola adamak demektir. İşte Yunus şiirlerinde de genellikle bu konuları işler. Onun hoşgörüsü de çok önemlidir. Yunus Emre bir halk şairi değil halkın şairidir. Anadolu’nun çeşitli yerlerinde adına anıt mezarlar yaptırılması ona olan sevginin bir göstergesidir. Aruz ölçüsüyle de şiirler yazmıştır fakat onun en güzel şiirleri hece ölçüsü ile yazdıklarıdır. “Risalettü’n Nushiyye” ve “Divan” olmak üzere iki eseri bulunmaktadır.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir